ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન દ્વારા ઓઝોન સ્તરનું ક્ષયન કેવી રીતે થાય છે?

(N/A) ઓઝોન સ્તરના ક્ષયનનું મુખ્ય કારણ ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન સંયોજનો $(CFCs)$ નું ઉત્સર્જન માનવામાં આવે છે,જેને ફ્રીઓન્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ સંયોજનો બિન-પ્રતિક્રિયાશીલ,બિન-જ્વલનશીલ અને બિન-ઝેરી કાર્બનિક અણુઓ છે.
તેનો ઉપયોગ રેફ્રિજરેટર્સ,એર કંડિશનર્સ,પ્લાસ્ટિક ફોમના ઉત્પાદનમાં અને ઈલેક્ટ્રોનિક ઉદ્યોગ દ્વારા કમ્પ્યુટરના ભાગોને સાફ કરવા માટે થાય છે.
$CFCs$ વાતાવરણમાં મુક્ત થાય છે,સામાન્ય વાતાવરણીય વાયુઓ સાથે ભળે છે અને અંતે સ્ટ્રેટોસ્ફિયર (સમતાપાવરણ) સુધી પહોંચે છે. સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં,તેઓ શક્તિશાળી $UV$ વિકિરણો દ્વારા તૂટી જાય છે,જે ક્લોરિન મુક્ત રેડિકલ મુક્ત કરે છે.
$CF_{2}Cl_{2(g)} \xrightarrow{UV} \dot{Cl}_{(g)} + \dot{C}F_{2}Cl_{(g)} \quad \dots (I)$
ત્યારબાદ ક્લોરિન રેડિકલ સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક ઓઝોન સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને ક્લોરિન મોનોક્સાઇડ રેડિકલ અને આણ્વિય ઓક્સિજન બનાવે છે.
$Cl_{(g)} + O_{3(g)} \rightarrow ClO_{(g)} + O_{2(g)} \quad \dots (II)$
ક્લોરિન મોનોક્સાઇડ રેડિકલની પરમાણ્વીય ઓક્સિજન સાથેની પ્રતિક્રિયા વધુ ક્લોરિન રેડિકલ ઉત્પન્ન કરે છે.
$Cl\dot{O}_{(g)} + O_{(g)} \rightarrow \dot{Cl}_{(g)} + O_{2(g)} \quad \dots (III)$
ક્લોરિન રેડિકલ સતત પુનઃજીવિત થાય છે અને ઓઝોનનું વિઘટન કરે છે. આમ,$CFCs$ એ સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં ક્લોરિન રેડિકલ ઉત્પન્ન કરવા માટેના વાહક એજન્ટો છે જે ઓઝોન સ્તરને નુકસાન પહોંચાડે છે.